Studiegids Belgische nationaliteit 2026

Belg worden: wat is er echt nodig

België heeft geen nationale burgerschaps- of kennistest voor de nationaliteit. De meeste volwassenen worden Belg door een nationaliteitsverklaring (déclaration de nationalité) af te leggen bij hun gemeente. Je moet minstens 18 zijn, een verblijfsrecht van onbeperkte duur hebben en minstens 5 jaar ononderbroken wettig in België verblijven. Wat je verder moet aantonen, hangt af van je procedure.

Procedure	Wettig verblijf	Wat je ook moet aantonen
Standaard	5 jaar	Kennis van een landstaal, maatschappelijke integratie en economische participatie
Gehuwd met een Belg, of ouder van een Belgisch kind jonger dan 18	5 jaar	Taalkennis en maatschappelijke integratie; een gehuwd koppel moet minstens 3 jaar samen in België hebben gewoond
Handicap, invaliditeit of pensioenleeftijd	5 jaar	Dat je door een handicap of invaliditeit niet kunt werken, of dat je de pensioenleeftijd hebt bereikt, plus de andere bewijzen die je gemeente vraagt
Lang verblijf	10 jaar	Taalkennis en deelname aan het economische of socioculturele leven van je gemeenschap

Maatschappelijke integratie aantonen

Een van deze bewijzen is genoeg:

Een diploma of getuigschrift van minstens het niveau hoger secundair onderwijs.
Minstens 400 uur beroepsopleiding, erkend door een bevoegde overheid.
Een afgerond inburgeringstraject (parcours d’intégration).
5 jaar ononderbroken werk als werknemer, ambtenaar of zelfstandige.

Economische participatie aantonen

Bij de standaardprocedure na 5 jaar hebben werknemers en ambtenaren minstens 468 arbeidsdagen in de laatste 5 jaar nodig. Zelfstandigen hebben in die periode minstens zes kwartalen sociale bijdragen nodig.

De procedure

Verzamel je documenten en leg de verklaring af bij de ambtenaar van de burgerlijke stand van de gemeente waar je woont.
Betaal het registratierecht wanneer de gemeente je dat vraagt. In 2026 vermelden de Stad Brussel en de Stad Leuven € 1.030 voor volwassenen.
De gemeente stuurt je dossier naar de procureur des Konings, die 4 maanden heeft om advies te geven.
Is het advies positief, of komt er niet op tijd een advies, dan wordt je verklaring ingeschreven en word je Belg.

Naturalisatie (naturalisation) is een aparte, uitzonderlijke procedure. Het is een gunst die wordt verleend door de Kamer van volksvertegenwoordigers.

Taal en integratie

Je moet aantonen dat je een van de drie landstalen van België kent: Nederlands, Frans of Duits. Het minimale niveau is A2, het niveau van de basisgebruiker in het Gemeenschappelijk Europees Referentiekader voor Moderne Vreemde Talen. Als je maatschappelijke integratie aantoont, geldt dat bewijs ook als bewijs van taalkennis.

In Vlaanderen organiseert het Agentschap Integratie en Inburgering een taaltest Nederlands voor nationaliteitsaanvragen. Een volledige test bestaat uit vier delen: lezen, luisteren, spreken en schrijven. Spreken en schrijven leg je alleen af als je slaagt voor lezen en luisteren.

In Wallonië kunnen nieuwkomers een gratis integratietraject (parcours d’intégration) volgen met lessen Frans en een cursus burgerschap. Vlaanderen heeft een eigen inburgeringstraject. Een afgerond integratie- of inburgeringstraject is een van de aanvaarde bewijzen van maatschappelijke integratie.

Hoe België georganiseerd is

Artikel 1 van de Grondwet zegt dat België een federale staat is, samengesteld uit de gemeenschappen en de gewesten. De bevoegdheden zijn verdeeld tussen het federale niveau, de gemeenschappen en de gewesten.

Niveau	Welke
3 gemeenschappen	Franse Gemeenschap, Vlaamse Gemeenschap, Duitstalige Gemeenschap
3 gewesten	Waals Gewest, Vlaams Gewest, Brussels Hoofdstedelijk Gewest
4 taalgebieden	Franse taalgebied, Nederlandse taalgebied, tweetalige gebied Brussel-Hoofdstad, Duitse taalgebied
10 provincies	Vlaams Gewest: Antwerpen, Vlaams-Brabant, West-Vlaanderen, Oost-Vlaanderen, Limburg. Waals Gewest: Waals-Brabant, Henegouwen, Luik, Luxemburg, Namen

Brussel is de hoofdstad en het enige tweetalige taalgebied, waar zowel Frans als Nederlands wordt gebruikt. Brussel behoort tot geen enkele provincie.

Van unitaire staat naar federale staat

België was ongeveer 140 jaar een unitaire staat. Een reeks grondwetsherzieningen in 1970, 1980, 1988, 1993, 2001 en 2012–2014 maakte er een federale staat van.

1970: de eerste staatshervorming erkende de gemeenschappen en de gewesten.
1980: de Duitstalige Gemeenschap werd opgericht, en de gemeenschaps- en gewestraden kregen wetgevende bevoegdheid.
1988: het Brussels Hoofdstedelijk Gewest kreeg een eigen parlement en regering.
1993: de raden werden rechtstreeks verkozen, het tweekamerparlement werd hervormd en Brabant werd gesplitst in Vlaams-Brabant en Waals-Brabant.
2012–2014: de zesde staatshervorming veranderde de Senaat en verdeelde meer bevoegdheden.

Gemeenschaps- en gewestparlementen worden verkozen voor 5 jaar.

De Koning, het Parlement, de regering en de rechtbanken

Artikel 33 zegt dat alle machten uitgaan van de Natie. De Grondwet verdeelt de federale macht in drie:

Macht	Wie oefent ze uit	Artikel
Wetgevende macht (wetten maken)	De Koning, de Kamer van volksvertegenwoordigers en de Senaat, samen	36
Uitvoerende macht (wetten uitvoeren)	De Koning, met ministers die de verantwoordelijkheid dragen	37
Rechterlijke macht (rechtspreken)	De hoven en rechtbanken	40

De Koning

België is een constitutionele monarchie. De grondwettelijke machten van de Koning gaan over op de rechtstreekse nakomelingen van Leopold van Saksen-Coburg, de eerste Koning. De persoon van de Koning is onschendbaar: hij kan niet verantwoordelijk worden gesteld, zijn ministers zijn verantwoordelijk. Geen enkele akte van de Koning heeft uitwerking als ze niet door een minister medeondertekend is. De Koning benoemt en ontslaat de ministers, en na verkiezingen stelt hij een formateur aan (soms eerst een informateur) om een regering te vormen. Een nieuwe Koning legt de eed af dat hij de Grondwet en de wetten zal naleven en de onafhankelijkheid en het grondgebied van het land zal handhaven.

Het Parlement

De Kamer van volksvertegenwoordigers telt 150 leden, die rechtstreeks voor 5 jaar worden verkozen door burgers van 18 jaar en ouder.
De Senaat telt 60 senatoren.
Om verkozen te worden, moet je Belg zijn, je burgerlijke en politieke rechten genieten, minstens 18 jaar zijn en in België wonen.
Parlementsleden vertegenwoordigen de hele Natie, niet alleen de mensen die voor hen hebben gestemd.
De stemming is verplicht en geheim (artikel 62).

De regering

De federale Ministerraad telt hoogstens 15 leden, met evenveel Franstalige als Nederlandstalige ministers, de eerste minister eventueel uitgezonderd. De ministers zijn verantwoordelijk tegenover de Kamer van volksvertegenwoordigers. De regering moet ontslag nemen als de Kamer met volstrekte meerderheid een motie van wantrouwen aanneemt die een nieuwe eerste minister voorstelt.

De rechtbanken

Rechters zijn onafhankelijk in de uitoefening van hun rechtsprekende bevoegdheden (artikel 151). Er is één Grondwettelijk Hof voor heel België (artikel 142).

Rechten en vrijheden

Titel II van de Grondwet somt de rechten op van iedereen in België. Belangrijke artikelen:

Artikel	Recht of regel
10	De Belgen zijn gelijk voor de wet
11bis	Vrouwen en mannen oefenen hun rechten en vrijheden gelijk uit
14bis	De doodstraf is afgeschaft
19	Vrijheid van eredienst en vrijheid van meningsuiting
23	Het recht om een menswaardig leven te leiden
24	Het recht op onderwijs
25	De drukpers is vrij; de censuur kan nooit worden ingevoerd
26	Het recht om vreedzaam en ongewapend te vergaderen, zonder voorafgaande toelating
27	Het recht om verenigingen op te richten
30	Het gebruik van de talen is vrij; de wet kan het alleen regelen voor handelingen van het openbaar gezag en voor gerechtszaken

Belangrijke data uit de Belgische geschiedenis

Jaar	Gebeurtenis
1815	Na de nederlaag van Napoleon wordt het huidige België deel van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden
1830	Revolutie in Brussel; het Voorlopig Bewind roept op 4 oktober de onafhankelijkheid uit, het Nationaal Congres op 18 november
1831	Het Nationaal Congres schrijft een liberale Grondwet; Leopold I legt op 21 juli de eed af als eerste Koning
1839	Een vredesverdrag bevestigt de internationale erkenning van België
1885	De Onafhankelijke Congostaat wordt erkend, met Leopold II als staatshoofd
1893	Het meervoudig stemrecht wordt ingevoerd
1908	De Onafhankelijke Congostaat wordt overgedragen aan België
1914	Duitsland valt op 4 augustus binnen; koning Albert I houdt het IJzerfront
1940	Tweede Wereldoorlog: koning Leopold III geeft in mei het leger over
1951	Na de Koningskwestie treedt Leopold III af ten voordele van Boudewijn
1958	De Europese Economische Gemeenschap gaat van start, met België als stichtend lid
1970	De eerste staatshervorming zet de stap naar een federale staat
1993	Koning Boudewijn overlijdt en Albert II wordt Koning; een staatshervorming zorgt voor rechtstreeks verkozen gemeenschaps- en gewestparlementen
1999	België treedt toe tot de eurozone

De eerste zes Koningen der Belgen

Leopold I (1831–1865): de eerste Koning.
Leopold II (1865–1909): het meervoudig stemrecht en zijn Onafhankelijke Congostaat.
Albert I (1909–1934): de ‘Koning-Ridder’ van de Eerste Wereldoorlog.
Leopold III (1934–1951): de Tweede Wereldoorlog en de Koningskwestie.
Boudewijn (1951–1993).
Albert II (werd Koning in 1993).

Symbolen en België in Europa

Nationale vlag: drie verticale banen, zwart, geel en rood.
Wapenspreuk: ‘Eendracht maakt macht’ (L’union fait la force), in artikel 193 van de Grondwet.
Nationale feestdag: 21 juli, de dag waarop Leopold I in 1831 de eed aflegde.
Koningsdag: 15 november.
Vlag van de Vlaamse Gemeenschap: een zwarte leeuw op geel.
Franse Gemeenschap en Waals Gewest: een rode haan op geel.
Duitstalige Gemeenschap: een rode leeuw met negen blauwe bloemen op wit.
Brussels Hoofdstedelijk Gewest: een gele iris op blauw.

België is een stichtend lid van de Europese Unie. Het is lid sinds 1 januari 1958, gebruikt de euro sinds 1999 en trad in 1995 toe tot de Schengenruimte. De officiële EU-talen van België zijn Nederlands, Frans en Duits.